Verliest ambtenaar nu ontslagbescherming?

Op verjaardagsfeestjes hoor ik weleens dat ambtenaren nooit kunnen worden ontslagen. En inmiddels gaat het er vaak over dat een ambtenaar door de invoering van de Wnra die ontslagbescherming zou verliezen. Is die zorg terecht? Is de Wnra wel zo spannend?

Door: Marijke Stevens

De gedachte leeft dus dat een ‘gewone’ werknemer makkelijker kan worden ontslagen dan een ambtenaar. Echter, veel werkgevers ervaren dat het niet gemakkelijk is om een werknemer te ontslaan. Rechters en UWV zijn kritisch. De gewone werknemer kent in Nederland al een behoorlijke rechtsbescherming. Die bescherming komt straks ook toe aan de genormaliseerde ambtenaar!

Ambtenaren hebben per 2020 de status van gewone werknemer. De overheid is straks dus ook een gewone werkgever en zal zich bij ontslag moeten houden aan de gewone ontslagprocedures.

Ontslag in het kort

Wil een werkgever overgaan tot ontslag, dan is er een ontslaggrond nodig. De meest voorkomende persoonlijke ontslaggronden zijn disfunctioneren en een verstoorde arbeidsrelatie. Er moet een heel behoorlijk dossier zijn, wil een ontslag kans van slagen hebben. Een ontslagdossier bevat wat gedaan is om ontslag te voorkomen, zoals gespreksverslagen, inzet coach of mediator, scholingsactiviteiten, herplaatsingsmogelijkheden. Elke grond wordt bovendien zelfstandig getoetst en moet voldragen zijn. Een beetje van het één (bijvoorbeeld kritiek op functioneren), uitlopend op een beetje van het ander (verlies van vertrouwen in samenwerking), levert geen ontslag op. Het blijkt in de praktijk voor werkgevers niet gemakkelijk om op basis van disfunctioneren of verstoorde arbeidsrelatie een ontslag bij de rechter voor elkaar te krijgen.

“De ambtenaar wordt straks, met de status van werknemer, goed beschermd.”

Ook wanneer een werkgever al bovenstaande keurig nakomt, moet de werkgever veelal wel een transitievergoeding te betalen. Kortom, zo spannend zal de Wnra ten aanzien van de ontslagbescherming niet zijn. De ambtenaar wordt per 2020, met de status van werknemer, goed beschermd. De ontslagbescherming is er en blijft er!

Waar zit de verandering hem dan in?

Waar flinke veranderingen zullen optreden zijn de formele routes. De overheidswerkgever kan niet meer eenzijdig een ambtenaar ontslaan, waarna de ambtenaar dan tegen dat besluit op kan komen door in bezwaar en beroep te gaan. Nee, voortaan moet ook de overheidswerkgever een ontslag preventief laten toetsen. Veelal middels een procedure bij de kantonrechter. Waar voor ambtenaren nu pas ná het ontslag wordt getoetst of dit terecht was, geldt met invoering van de Wnra ook voor de genormaliseerde ambtenaar: eerst toetsen of ontslag terecht is en daarna volgt pas ontslag.

Werk aan de winkel!

Het is voor jou als HR-medewerker of leidinggevende dus zaak om tijdig te starten met het aanpassen van documenten en procedures. Alle ambtenaren krijgen immers een arbeidsovereenkomst, dus reglementen moeten naar het arbeidsrecht worden aangepast, formele stukken moeten worden herschreven, et cetera. Volg ook de nodige trainingen in het civiele arbeidsrecht, zodat je tenminste de basiskennis hebt en goed beslagen ten ijs komt. Op die manier kan je de angst voor het verlies van ontslagbescherming wegnemen bij medewerkers én op verjaardagsfeestjes.

GRIP

Bij GRIP bieden we advies, trainingen en projectmanagement voor een soepele overgang naar de Wnra.

Bekijk ons aanbod

De Wnra

De planning van de inwerkingtreding van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren staat op 1 januari 2020. Dat betekent een arbeidsovereenkomst voor de meeste ambtenaren in plaats van een aanstelling. Ook als er niets expliciets is afgesproken, wordt de ambtenaar werknemer. Het Burgerlijk Wetboek met al zijn bepalingen wordt van toepassing op de nieuwe arbeidsovereenkomst.